ODTÜ TEKNOKENT

Tarih yolculuğunda teknoloji devrimi

Teknolojinin sunduğu olanaklarla geliştirilen interaktif müze teknolojileri, ziyaretçileri...

Tarih 22.05.2018

Hızla gelişen teknolojik olanaklar geleneksel müze konseptini değiştiriyor. Müzelerde kullanılan interaktif ve sanal gerçeklik uygulamaları ziyaretçileri gerçek bir tarih yolculuğuna çıkarıyor. ODTÜ TEKNOKENT şirketi Reo-Tek müze, sergi, eğitim, mobil ve araştırma alanlarında interaktif teknolojilerle bütünleşen tasarım ve yazılım geliştiriyor.

Sanal gerçeklik yazılımları geliştirmekten müzeler için interaktif sergi ünitelerinin üretimine kadar uzanan çözümler sunan şirket, bugüne kadar yaklaşık 40 müzeyi tasarladı.

Reo-Tek Genel Müdürü Refik Toksöz, AA muhabirine yaptığı açıklamada, insanların müzelere genellikle okul çağlarında gittiklerini ve bir daha gitmediklerini söyledi.

Müzeleri daha sık ziyaret edilen yerler haline getirmek amacıyla yola çıktıklarını ifade eden Toksöz, bunu yapmak için özellikle çocuk ve gençlerin ilgisini çeken oyun teknolojilerinden yararlandıklarını belirtti.

Müzecilikte yeni teknolojilerin kullanılması konusunda bir TÜBİTAK projesi yaptıklarını anlatan Toksöz, bu projeden çıkan teknolojileri uygulamaya koyduklarını dile getirdi.

Teknolojinin sunduğu olanakların müzelerdeki geleneksel sergileme biçimlerine yeni yaklaşımlar getirdiğini dile getiren Toksöz, şöyle konuştu:

"Sergi alanlarındaki kısıtlılıklar teknoloji yoluyla aşılıyor. Sınırlı sayıdaki resim fiziksel olarak sergilenebilirken kiosk ya da ekran yardımıyla yüzlerce resmi sanatseverlerin beğenisine sunmak mümkün. Herhangi bir konuda yıllar içinde interaktif olarak yolculuk da yapılabiliyor. Örneğin sanat tarihinde yıllar içinde yaşanan değişim/gelişme bu sayede görülebiliyor ya da modellemeyle bir yerin tarihin belli dönemlerindeki durumunu ve geçirdiği değişimi görmek mümkün."

Toksöz, müzelerde kullanılan teknolojiler sayesinde insanların yaşadıkları toprakların farkına vardığını, aidiyet duygularının güçlendiğini, pekçok gelenek ve kültürle tanışma olanağına kavuştuğunu kaydetti.

Dümen başında Akdeniz'de tarih yolculuğu

Reo-Tek, Alanya Arkeoloji Müzesi için bir gemi simülatörü ürettti. Simülatörü kullanmak için dümenin başına geçen ziyaretçiler, hem Alanya yarımadasında sanal deniz hem de tarih yolculuğuna çıkıyor. Ziyaretçiler yolculukları sırasında Alanya’ya tarih boyunca gelen gemi tipleriyle karşılaşıyor, haklarında bilgi ediniyor.

Hattuşa sokaklarında savaş arabası kullanmak

Çorum Arkeoloji Müzesi için savaş arabası simülatörü geliştirildi. Ziyaretçilerin Hitit İmparatorluğu'nun başkenti Hattuşa'da bir Hitit savaş arabasıyla gezmesinin sağlandığı sistem, 2 eksenli bir at arabası simülatörü ve panoramik silindirik ekrandan oluşuyor. Ziyaretçiler at arabasının üstüne binip, dizginleri ellerine aldıkları an, bir zaman yolculuğuna çıkıyor. Şehrin sokaklarında, tapınakların arasındaki antik yolda at süren ziyaretçiler, yolculukları sırasında yoldan geçen rahipler, halktan kişiler, askerler, yörede yaşayan hayvanlar, oraya has bitkilerle karşılaşarak dönemin atmosferini yaşıyor.

Kimsenin görmediği Kral Midas'ın mezarı

Kral Midas’a ait olduğu düşünülen MM Tümülüsü, Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ne bağlı olan Gordion Müzesisi’nin karşısında yer alıyor. Tümülüste bulunan kemikler ve eserlerin çoğu Anadolu medeniyetleri müzesinde sergileniyor.

Müzeye gelen yerli-yabancı ziyaretçilerin tümülüsü, kral ve odasındaki eşyaları yerinde görmelerini sağlamak amacıyla silindirik ekranlı sanal gezi sistemi tasarlandı.

Sistemi kullanan ziyaretçi, önce tümülüsü dışarıdan görüyor, etkileşimli bilgi sistemiyle tümülüsün yapısı, mezarın yapılış aşamaları ve arkeolojik önemi hakkında bilgi sahibi oluyor. İstediği zaman içine girip "birinci kişi kamerası" ile mezarın yeni kapatıldığı andaki halini gezebiliyor.

Eserler mezar içine, arkeologların mezarı ilk açtıkları andaki yerleşime uygun olarak dizildi. Yine çizimlerden yararlanılarak masalar ve eserler 3 boyutlu olarak tekrar canlandırıldı, odaya ilk koyuldukları halleriyle gösterildi.

Herkül'ün görevlerine soyunmak

Antalya Arkeoloji Müzesi'ne, Antik Perge Tiyatrosu ve Herkül’ün 12 işi hakkında bilgi veren iki uygulama yapıldı. Perge Tiyatrosu Bilgi Sistemi'nde müzeye sergilenmek üzere Antik Perge Tiyatrosu'ndan getirilen eserlerden 16 tanesi hakkında bilgilendirme sağlanıyor. 3 Boyutlu taranmış eserler dokunmatik ekranla her yönden incelenebiliyor.

Herkül’ün görevleri ise bir etkileşimli kitap olarak planlandı. Ziyaretçilerin sadece sayfa çevirmesi ve pasif olarak animasyon seyretmeleri yerine görevin bir parçası olması hedeflendi. Bu amaçla, Herkül ve görevlerindeki hayvanlar ve mitolojik canlılar, geleneksel Karagöz oyununda olduğu gibi gölge tiyatrosu karakterleri tarzında canlandırıldı. Antik Yunan vazolarının üstündeki antik çizimler tarzında üretilen karakterler, kullanıcı tarafından yönetilen kuklalara dönüşürken ve ziyaretçi hikayeyi kendisi yazabiliyor.

Dijital dürbünle 88 yıl önceki Ankara

Ankara Devlet Resim ve Heykel Müzesi için geliştirilen tüm uygulamalarda ziyaretçilerin farklı bir müze ziyaret deneyimi yaşamaları amaçlanıyor. Müzeye ilk girildiğinde, dijital kitap ziyaretçileri karşılıyor. Animasyon ve videolarla desteklenen bu kitapta ziyaretçi, adeta büyülü bir kitabın sayfalarında dolaşmakta ve müzenin mimarisi, tarihçesi ve müzede bulunan önemli eserler hakkında bilgi sahibi oluyor.

Türk Ressamları Bilgi Sistemi'nde ise ziyaretçiler müzede tabloları yer alan türk ressamları ve resim akımları hakkında bilgi alabiliyor. İnteraktif şekilde zaman çizelgesi kaydırarak geçmişten yakın geçmişe resim akımlarının değişimi ve farklılıkları incelenebiliyor.

Müzenin ön bahçesinde, Ankara'yı çepeçevre gören bir konumda "dijital dürbün" uygulaması yer alıyor. Bakıldığı zaman Ankara’nın 1930‘lardaki yaşayan halini gösteren dürbünü kullanan her ziyaretçi, adeta bir zaman yolculuğu yaşıyor.

Zeugma'da ziyaretçisiyle etkileşime giriyor

Dünyanın en büyük mozaik müzesi olarak kabul edilen Zeugma Müzesi için 6x4 metre boyutlarında "etkileşimli mozaik havuzu" yapıldı. Gaziantep Mozaik Müzesi'nde gerçekleştirilen uygulama için, Reo-Tek tarafından geliştirilen etkivizyon sistemi kullanıldı.

Sistem, bölgede bulunan Roma evlerinin ortasındaki yağmur suyunun biriktiği havuzlarda yer alan su mozaiklerinin eski zamandaki kullanımına benzer şekilde sunumu amacıyla yapıldı. Mozaikler, ziyaretçiler içine girdiklerinde dalgalanan bir su efektiyle etkileşimli olarak müze tabanında sunuluyor.

Gerçek zamanlı 3 boyutlu etkileşimli yardımcı ögelerle 5 mozaik birer dakikalık temalarla sergileniyor. Benzer sistemlerden üstün olarak fiziksel gerçeklikte, hidrodinamik özelliklere göre formu değişen, yapay zekalarıyla ziyaretçilerden kaçan, sonra tekrar yiyecek arama ve sürü davranışı gösteren balıklar eklendi. Temaya göre su hissini güçlendirecek balıklar, dökülmüş yapraklar, suda yüzen kandillerle ziyaretçilerin ilgisinin arttırılması hedefleniyor.

info@odtuteknokent.com.tr İhsan Doğramacı Blv. Üniversiteler Mah. İkizler Binası, ODTÜ TEKNOKENT 06800 Çankaya/Ankara